⏰ زمان تقریبی لازم برای مطالعه: ⏳ 3 دقیقه

کنتاکتور

در واقع کنتاکتور یک کلید الکترومغناطیسی است که از اجزای مهم مدارهای قدرت و فرمان می باشد. کلیدهای الکترومغناطیس در واقع قطع و وصل کننده مدارات قدرت هستند که برای تحریک و انجام کار، از نیروی الکتریکی و مغناطیسی یا خاصیت آهنربایی استفاده می کنند.

کلیدهای مختلف در صنعت برق مدارات قدرت را توسط نیروی محرک دستی، قطع و وصل می کنند، در صورتی که کنتاکتور می تواند این کار را توسط نیروی الکتریکی یا همان مدار فرمان انجام دهد. بنابراین در واقع کنتاکتور واسطه ای بین مدار قدرت و فرمان است.

امروزه استفاده از کنتاکتورها در ماشین آلات صنعتی بسیار گسترده شده است و حتی ممکن است راه اندازی تجهیزات صنعتی و کنترل سیستم های اتوماسیون، بدون کنتاکتور امکان پذیر نباشد، در نتیجه کنتاکتورها جزء ملزومات اصلی در صنعت برق هستند.

به صورت کلی کنترل و فرمان از راه دور توسط کنتاکتور از نظر اقتصادی مقرون به صرفه بوده و ایمن تر می باشد، هم چنین کنتاکتور قابلیت قطع و وصل زیر بار را دارد و عمر مفید آن از کلیدهای دیگر بیشتر است و این کلید الکترومغناطیسی امکان قطع و وصل مصرف کننده را از چند محل ممکن می سازد. توسط کنتاکتور امکان راه اندازی به صورت اتوماتیک میسر می شود.

نکته: کنتاکتورها به تنهایی هیچ نوع حفاظتی در مقابل جریان اضافه و اتصال کوتاه ندارند. پس باید برای این نوع حفاظت در مدارت از بی متال کلیدهای حفاظتی و فیوز استفاده شود.

مشخصات کناکتور

Ie: مقدار جریان قابل تحمل برای کنتاکت های اصلی می باشد.

Is: مقدار جریان قابل تحمل برای کنتاکت ها در زمان اتصال کوتاه می باشد.

Ue: مقدار ماکزیمم ولتاژی است که کنتاکت های کنتاکتور در شرایط کار عادی توانایی تحمل آن را دارند.

💡 مطالعه بیشتر 👈🏻  کلید اتوماتیک هوایی چیست

Ith: مقدار جریانی می باشد که با اتصال یک بار در هر هشت ساعت از کنتاکت های کنتاکتور عبور کرده اما تاثیری در کارکرد کنتاکتور نمی گذارد.

اجزای کنتاکتور

براساس آنچه در تصویر زیر قابل مشاهده است، هسته آهنی E شکل که هسته ثابت نام دارد درون یک سیم پیچ می باشد و همانطور که می دانیم وقتی سیم پیچ به دور هسته آهنی پیچیده شود و دور سر سیم پیچ را به ولتاژ 220 ولت وصل کنیم هسته آهنی به آهنربا تبدیل می شود. دو سر این سیم پیچ روی کنتاکتور با حروف A1 و A2 مشخص شده است. در بخش بالایی هسته آهنی E شکل کنتاکت های قدرت نصب شده اند، این قسمت هسته ی متحرک نامیده می شود.

در حالت عادی که ولتاژی وصل نشده است این هسته متحرک توسط فنر از هسته ثابت جدا است اما در صورت اعمال ولتاژ به دو سر سیم پیچ (بوبین) هسته ثابت آهنربا می شود و هسته متحرک را به سمت خود می کشد، بنابراین کنتاکتهای کنتاکتور هم به یکدیگر می چسبند و اتصال برقرار می شود.

 

 اعداد و علایم روی کنتاکتور

A1 و A2: دو سر سیم پیچ یا همان بوبین کنتاکتور

11L و 3L2 و 5L3: سه فاز ورودی (بالای کنتاکتور)

2T1 و 4T2 و 6T3: سه فاز خروجی (پایین کنتاکتور)

NC و NO: کنتاکت های باز و بسته فرمان

اعداد 3 و 4: دو سر کنتاکت باز

اعداد 1 و 2: دو سر کنتاکت بسته

زیرا در بعضی مدارات احتمال استفاده از چند عدد کنتاکت باز یا بسته وجود دارد قبل از اعدادی که در بالا ذکر شد شماره دیگری نیز قرار می دهند تا بتوان در نقشه فرمان این کنتاکت ها را از هم متمایز کرد.

مانند:

13-14، 23-24، 33-34 همگی کنتاکت باز هستند.

21-22، 31-32، 41-42 همگی کنتاکت بسته می باشند.

قابل ذکر است تمام این کنتاکت ها بر روی تمام کنتاکتورها وجود ندارند و در صورت نیاز باید از کنتاکت کمکی بهره گرفت.

💡 مطالعه بیشتر 👈🏻  شناخت صاعقه گیر

اجزای داخل کنتاکتور

محفظه یا قاب، قاب سیم پیچ، آهنربا، کنتاکت های ثابت، پیچ ترمینال، فنر، پایه، پوشش و حامل کنتاکت ها، حلقه نگهدارنده هسته ثابت، کنتاکت های متحرک، سیم پیچ، پوشش فوقانی

 

با مهندس ابزار بروز باشید!