⏰ زمان تقریبی لازم برای مطالعه: ⏳ 8 دقیقه

پیشگفتار:

معمار (Architect) کسی است که نقشه می کشد، طراحی می کند و بر ساخت و ساز ساختمان نظارت دارد. حرفه معماری به معنای ارائه خدمات در ارتباط با طراحی و ساخت و ساز ساختمان و فضای داخل و اطراف آن است که به عنوان هدف اصلی انسان برای مالکیت یا استفاده از آن می باشد.

معمار

معمار

معمار کسی است که نقشه‌کشی، طراحی، و به‌طور کلی معماری ساختمانها را ایفا می‌کند. طراح اوست و نظارت مستقیم بر فعالیت دیگر مهندسان عمران – تأسیسات الکتریکی – تأسیسات مکانیکی دارد. در واقع معمار ناظر نهایی و هماهنگ‌کننده کلیه نقشه‌های یک بنا شامل نقشه‌های معماری و طراحی – نقشه‌های محاسبات سازه‌ای و نقشه‌های تأسیساتی است. متخصص این رشته فردی است چند بعدی و دور اندیش، با ذهنی خلاق و تفکری نظام مند و همراه با مهارت های حرفه ای مناسب. در این راستا متخصص این رشته مسائل مطرح در حوزه معماری را به درستی تحلیل و ارزیابی کرده، اطلاعات مورد نیاز را جمع آوری، پالایش و سازمان داده، آنها را در طراحی ساختمان ها و فضای دلنشین و زیبا بکار می بندد به طوریکه کیفیت زندگی افراد جامعه به صورت روز افزون بهبود یابد.

مهراز

در گذشته به جای کلمه معمار، از مهراز استفاده می‌کردند. معمار فردی است که تفکرات ناب و خلاقانه خود را بر اساس تعاریف مختلف با توجه به فرهنگ – سبک معماری منطقه – اقلیم – دید و منظر مناسب – کاربری فضا و فاکتورهای مهم دیگری اتود می‌زند.

معمار از نگاه دیگر

در واقع معمار همانند سایر هنرمندان، به قدرت تخیل برای تحقق بخشیدن به آثارش نیاز دارد. با این تفاوت که اثر او برای اینکه به عرصه ظهور برسد باید منطبق با روش های علمی و تکنولوژی باشد، تا مخاطبین تجربه ی حضور در فضایی امن را کسب کنند. معماری یک رشته ی میان رشته ای است بخشی از آن به هنر و بخش دیگر به علم ارتباط دارد و در واقع یک معمار باید همچون مهندس در زمینه‌های علمی و همچون هنرمند در زمینه های هنری خبره باشد ؛ یک معمار همچون سایر هنرمدان، باید تاریخ بداند (او باید گذشته خود و تجربه پیشنیان را بخواند و بداند در چه زمانه ای زندگی می کند)، باید فلسفه بداند (او باید فلسفه وجوی خود و حیات را بشناسد، تصمیم هایی با دلیل درست در پاسخ به مشکلات بگیرد و در فرآیند طراحی کارهایش یک ساختار مشخص را داشته باشد)، یک معمار باید دانش نقشه کشی و طراحی، هندسه و ریاضیات و استاتیک، اقلیم شناسی، گرافیک و عکاسی ، نرم افزار های طراحی و .. را بشناسد. معمار باید به ادبیات، روانشناسی و عناصر زیبایی شناختی ، جامعه شناسی و مردم شناسی، تکنولوژی و .. آشنا باشد.

💡 مطالعه بیشتر 👈🏻  طراحی شهری

معماری؛ هنر و خلاقیت

تمام موارد گفته شده بعنوان دانش مورد نیاز یک معمار، ابزار هایی هستند که در حین انجام مراحل مختلف کار از آنها کمک می گیرد. در نتیجه اصلی ترین ویژگی یک معمار قدرت تجسم بالا، ذوق هنری، خلاقیت و تجربه ی خودش می‌باشد. به همین دلایل است که معماری یکی از هفت هنر اصلی می‌باشد و آثار معماران در زمره آثار هنری بررسی می‌شود.

معماری؛ هنر و خلاقیت

رسالت معمار

معمارها رسالت سنگینی در جامعه دارند، معماری در بعد کلان تر به طراحی فضاهای شهری توجه می کند، امروزه باتوجه به گسترش فزاینده شهرها، مسائل و مشکلات اقتصادی موجب کاهش کیفیت آثار معماری و در نتیجه موجب کاهش روابط اجتماعی شهروندان شد. این موضوع باعث شد تا شهروندان بیشتر وقت خود را در خانه و محل کار صرف کنند. اگر امروزه ناچار به باز تعریف فضاهای شهری شده ایم، از آن رو است که صرفا تمایل به رشد شهرها برما عارض شده است و ارزش های شهری را فراموش کرده ایم.آثار معماران همچون یک موزه نمایانگر بخشی از تاریخ ، هویت و فرهنگ آن جامعه است. برای مثال خیابان ولیعصر (پهلوی سابق) در تهران بخشی از تاریخ گویای معاصر کشورمان ایران است. در طول محور این خیابان ساختمان ها و باغ هایی از دوره های قاجار، پهلوی اول و دوم و اکنون دیده می شود، که نمایانگر بخشی از هویت، تاریخ و خاطرات جمعی مردم می‌باشد.

 

معنای واژه معماری

مفهوم دقیق واژه معماری ریشه در واژه یونانی (archi-tecture) به معنای ساختن اختصاص دارد، ساختنی که هدایت شده و همراه با آرخه باشد. آرخه (arkhe) از فعل آرخین(arkhin) به معنای هدایت کردن و اداره کردن است.

معماری در عربی

واژه « معماری » در زبان عربی از ریشه ی « عمر » به معنای عمران و آبادی و آبادانی است و « معمار » به معنای بسیار آباد کننده است .

معماری در فارسی

در زبان فارسی برابرهایی گوناگونی برای آن آمده است مانند :‌ « والادگر » ، « راز » ، « رازیگر » ، « زاویل » ، « دزار » ، « بانی کار » و « مهراز » . مهراز ، واژه ای است مه از « مه » + « راز » درست شده و برابر مهتر و بزرگ بنایان است که از دو بخش « مه » ، یعنی بزرگ و « راز » یعنی سازنده درست شده است . این واژه برابر مهندس معمار به تعبیر امروزی است .

معماری در لاتین

در زبان لاتین نیز واژه [architect] از دو بخش archi به معنای سر ، سرپرست و رئیس و tecton به معنای سازنده درست شده که کاملا همتراز با واژه مهراز می‌باشد.

معانی وابسته معماری

باید توجه داشت که امروزه واژه « معماری » در دو معنای وابسته بکار می رود :

💡 مطالعه بیشتر 👈🏻  معماری داخلی

اول) معماری به عنوان فرایند ساماندهی فضا که اسم معنا شمرده شده است و به یک فعالیت آفرینشگر (خلاقانه) آدمی توجه دارد و بر پایه ی علمی-تجربی ، هنر و فناوری ساخت پدید می آید. این برداشت بیشتر از سوی معماران صورت میگیرد.

دوم) معماری به عنوان دستاورد ساماندهی فضا یا اثر معماری که اسم ذات شمرده شده است و به ساختمان هایی اشاره دارد که پیش از ساخت آنها این فرآیند پیموده شده است. این برداشت بیشتر از سوی باستان شناسان و مورخین معماری بکار می رود.

رشته های تخصصی معماری

در ایران رشته هایی که معماران می توانند در آن تخصص یابند بدین گونه می باشند:

معماری منظر

معماری منظر رشته ای است که از لحاظ آموزش آکادمیک در کشور ما عمر کوتاهی دارد و هنوز جایگاه واقعی خود را در فرهنگ عمومی و جامعه حرفه ای به دست نیاورده است. علت این امر را می توان در عدم ارائه تعریفی جامع از آن برای عموم ،مشخص نبودن حوزه فعالیت آن و تداخل رشته های وابسته جستجو کرد .

این تخصص یک تخصص بین رشته ای است که ریاضیات ، علوم مهندسی ، هنر ، تکنولوژی علوم اجتماعی ، سیاست و فلسفه را شامل می شود .

معماری منظر

فعالیت معمار منظر می تواند از طراحی یک پارک ملی تا طراحی زیر ساختهای شهری و مدیریت زمینهای بکر و احیا؛ اراضی مخدوش شده مثل معادن یا محوطه های دفن زباله را در بر می گیرد . معمار منظر بر روی انواع ساختارها و فضاهای بیرونی اعم از کوچک و بزرگ ، روستایی و شهری با مصالح نرم و سخت و مسائل هیدرولوژیکی و اکولوژیکی متفاوت فعالیت می کند.

مدیریت پروژه و ساخت

وظایف اصلی یک مدیر پروژه را می توان ایجاد هماهنگی لازم در اجرای فعالیتها برای کاربرد مناسب منابع و امکانات، به منظور رسیدن به هدف نهایی پروژه دانست. در ایجاد این هماهنگی، الزاماًمحدودیت های زمانی، بودجه، نیروی انسانی، تجهیزات مواد و سایر منابع و امکانات، همچنین محدودیت های مربوط به کیفیت کارهای قابل اجرا و روشهای اجرای قوانین و مقررات حاکم بر محیط و بسیاری از محدودیت های دیگر که به نوعی با فازهیی مختلف پروژه ارتباط خواهد داشت مورد نظر قرار می گیرند. برای انجام وظایف، مدیر احتیاج به برنامه ریزی ،سازماندهی، رهبری و کنترل خواهد داشت.

 مدیریت پروژه و ساخت

طراحی شهری

به طور خلاصه این گرایش نحوه طراحی فضاهای شهری و نحوه قرار گرفتن ساختمان ها در یک مجموعه و روابط حاکم بر شکل گیری ساختمان های شهری را مورد بررسی قرار می دهد.

طراحی شهری

برنامه ریزی شهری

فعالیت های گرایش برنامه ریزی شهری عموماً در خصوص تهیه طرحهای جامع و یا تفصیلی شهرها و تهیه طرح های توسعه شهر ها در راستای اهداف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی هر شهر و یا منطقه می‌باشد. زمینه های کاری این گرایش مشابه گرایش طراحی شهری است.

برنامه ریزی شهری

تکنولوژی معماری

این رشته ضمن توجه به مباحث عمومی رشته به طور مشخص بر طراحی فنی ساختمان و روش های بهینه ساخت آثار معماری و استفاده از تکنولوژی های مناسب در طراحی، ساخت و بهره برداری از بنا تاکید می ورزد. فارغ التحصیلان این رشته به عنوان یک مهندس حرفه ای زمینه های کاری مناسبی در بخشهای خصوصی و یا دولتی به عنوان طراح یا ناظر پروژه و یا مدیر پروژه خواهند داشت.

💡 مطالعه بیشتر 👈🏻  معماری چیست؟

تکنولوژی معماری

انرژی معماری

شاهکارهای معماری سنتی مانه تنها الگوهای تمام عیاری را در مورد هماهنگی ساختمان با طبیعت استفاده از انرژی های تجدید پذیر و عوامل مناسب سازگاری با چرخه های اکولوژیک و حذف پسماند عرضه کرده است در این رشته از یک طرف سعی در حد اکثر استفاده از امکانات محیط طبیعی و استفاده بهینه از فن آوری های معاصر و جدید دارد، از طرف دیگر به مصرف بهینه منابع، حذف پسماند و کنترل آلودگی های محیطی تاکید می ورزد. این گرایش یکی از جدیدترن گرایش ها در سطح ملی و بین المللی است.

مرمت ابنیه سنتی

مطالعه، حفاظت، مرمت و احیای بناها، مجموعه ها، محوطه ها و بافت های تاریخی عرصه های مسکونی کشور، امری ضروری است . معماران و مهندسین این امر بسیار فنی، فرهنگی و هنری را به عهده دارند باید علاوه بر اشراف و تسلط لازم بر ابعاد تخصصی و مفاهیم امروزی حرفه ی خود، نظری هوشیارانه و عالمانه به گذشته داشته باشد.

مرمت بناهای تاریخی

فارغ التحصیلان مرمت و احیای بناهای تاریخی در واقع مهندسین معماری امروزین هستند که فرا گرفته اند چگونه “امروز” را با بهره گیری از تجربیات “گذشته ” برای “آینده ” بسازند. افرادی که می توانند پلی بین معماری گذشته و آینده ایجاد کنند. این دسته از متخصصان تاریخ را خوب می شناسند و می توانند آثار تاریخی را تجزیه و تحلیل کرده و بخوانند و مفاهیم و ارزش ها آن را استخراج و هوشیارانه به کار گیرند و با بیانی امروزی به جامعه معرفی نمایند .

مطالعات معماری ایران

در وضعیت امروز معماری ایران، توجه به پیشینه فاخر فرهنگ، تمدن، معماری و هنرهای وابسته به آن در ایران و نیز نقد و تحلیل معماری سده اخیر ایران می‌تواند زمینه‌ای را برای ارتقاء دانش و کیفیت معماری امروز و هویت بخشی به آن فراهم سازد.

معماری اسلامی

معماری اسلامی شامل سبک‌های معماری ساختمان‌های مرتبط با اسلام است، که شامل تمام سبک‌های مذهبی و غیرمذهبی معماری از زمان صدر اسلام تا به امروز می‌شود. معماری اسلامی اولیه تحت تأثیر معماری رومی، بیزانسی، ایرانی، بین‌النهرینی و تمام سرزمین‌های دیگری بود که مسلمانان در قرن هفتم و هشتم فتح کردند. با گسترش اسلام به جنوب شرقی آسیا، معماری اسلامی نیز در این نقاط تحت تأثیر معماری چینی و هندی قرار گرفت.

معماری اسلامی

عناصر معماری اسلامی

معماری اسلامی بعدها با استفاده از خوشنویسی اسلامی و طرح‌های هندسی خاص، ویژگی‌های منحصربفردی در اشکال ساختمان‌ها و تزئینات ایجاد کرد. همچنین عناصر معماری جدیدی مانند مناره‌های استوانه ای، قوس‌های برجسته، مقرنس، اسلیمی و طاق‌های چندقوسی (Multifoil) از ابداعات معماری اسلامی است.

 

با مهندس ابزار به روز باشید!