⏰ زمان تقریبی لازم برای مطالعه: ⏳ 3 دقیقه

طراحی تاسیسات مکانیکی ساختمان یکی از  مهم ترین بخش های طراحی کامل یک ساختمان است. با توجه به اینکه بین تاسیسات مکانیکی و معماری و همچنین تاسیسات برقی ارتباط موثری وجود دارد، رعایت اصول طراحی آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به عبارت دیگر یک طراحی خوب می تواند در کاهش مصرف انرژی، بازدهی تجهیزات و حتی زیبایی یک ساختمان تاثیر بسزایی داشته باشد که همه این فاکتور ها می تواند به رضایت ساکنین و سود دهی اقتصادی بیشتر کارفرما بیانجامد.

طراحی تاسیسات مکانیکی ساختمان به صورت خلاصه می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • سیستم آبرسانی
  • سیستم دفع فاضلاب و هواکش
  • سیستم دفع آب باران و آب های سطحی
  • سیستم تخلیه هوای فضاهایی که به تهویه غیر سرمایشی و گرمایشی نیاز دارند مانند سرویس های بهداشتی و پارکینگ
  • محاسبه بارهای حرارتی و برودتی ساختمان و انتخاب سیستم های مناسب و مطلوب پروژه جهت امر تهویه سرمایشی و گرمایشی و همچنین تأمین هوای تازه
  • طراحی سیستم های اطفاء حریق مطابق با ضوابط آتشنشانی منطقه ای
  • ترسیم رایز دیاگرام ها
  • طراحی موتورخانه و رسم دیاگرام
  • انتخاب تجهیزات
  • جانمایی تجهیزات چه در موتورخانه و چه در قسمت های دیگر مانند بام
  • ارائه دفتر چه محاسبات
  • ارائه گزارش مطالعات اولیه
  • و موارد دیگر…

هر کدام از پارامتر های مذکور شامل محاسبات و اصول طراحی مشخص و معین شده مربوطه می باشد که در طراحی می بایست مد نظر قرار گیرند. بدین منظور می توان از نشریه جات و همچنین از مباحث مقررات ملی ساختمان استفاده نمود.

وزارت مسکن و شهرسازی طبق ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملی ساختمان را به عهده دارد. این وزارتخانه با تشکیل شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملی ساختمان» با عضویت استادان و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحث از حیث شکل، ادبیات، واژه‌پردازی، حدود و دامنهٔ کاربرد و همچنین با تشکیل‌ دادن «کارگروه های تخصصی» شرایط لازم برای تدوین این مقررات را به وجود آورده‌ است.

💡 مطالعه بیشتر 👈🏻  دانلود جزوه محاسبات موتورخانه (کاربردی)

 

مقررات ملی ساختمان در قالب بیست و دو جلد کتاب که هر جلد مربوط به یک مبحث خاص می‌باشد منتشر شده‌ است. مباحث عبارتند از:

 

  1.     مبحث اول: تعاریف
  2.     مبحث دوم: نظامات اداری
  3.     مبحث سوم: حفاظت ساختمانها در مقابل حریق
  4.     مبحث چهارم: الزامات عمومی ساختمان
  5.     مبحث پنجم: مصالح و فراورده‌های ساختمانی
  6.     مبحث ششم: بارهای وارد بر ساختمان
  7.     مبحث هفتم: پی و پی سازی
  8.     مبحث هشتم: طرح و اجرای ساختمانهای با مصالح بنایی
  9.     مبحث نهم: طرح و اجرای ساختمانهای بتن آرمه
  10.     مبحث دهم: طرح و اجرای ساختمانهای فولادی
  11.     مبحث یازدهم: اجرای صنعتی ساختمانها
  12.     مبحث دوازدهم: ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا
  13.     مبحث سیزدهم: طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها
  14.     مبحث چهاردهم: تاسیسات مکانیکی
  15.     مبحث پانزدهم: آسانسورها و پله‌های برقی
  16.     مبحث شانزدهم: تاسیسات بهداشتی
  17.     مبحث هفدهم: لوله کشی گاز طبیعی
  18.     مبحث هجدهم: عایق بندی و تنظیم صدا
  19.     مبحث نوزدهم: صرفه‌جویی در مصرف انرژی
  20.     مبحث بیستم: علائم و تابلوها
  21.     مبحث بیست و یکم: پدافند غیرعامل
  22.     مبحث بیست و دوم: مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها

در امر طراحی تاسیسات مکانیکی ساختمان مباحث چهاردهم و شانزدهم مورد استفاده طراحان بوده که علاوه بر این می توان از کتب آموزشی موجود در بازار نیز استفاده نمود.

 

فهرست مطالبی که در این نوشته مطالعه خواهید کرد

نرم افزار های طراحی تاسیسات مکانیکی

به طور کلی می توان نرم افزار های طراحی تاسیسات مکانیکی را به دو بخش کلی تقسیم نمود:

  1. نرم افزار های انجام محاسبات
  2. نرم افزار ترسیمی

گرچه یک طراح تاسیسات مکانیکی می بایست بتواند پارامتر های مورد نیاز خود را با دانش اکتسابی و روی کاغذ محاسبه نماید، اما امروز این محاسبات با نرم افزارهایی که برای همین منظور طراحی شده اند، انجام می شوند که از دلایل آن می توان به سرعت و دقت بیشتر اشاره نمود. نرم افزار های مختلفی در این زمینه ارائه شده اند که از معروف ترین آن ها می توان از نرم افزار CARRIER HAP نام برد که در میان مهندسان ایرانی مقبولیت بالایی دارد.

💡 مطالعه بیشتر 👈🏻  اجزا و تجهیزات موتورخانه

معمولا برای ترسیمات نه تنها تاسیسات مکانیکی بلکه معماری و تاسیسات الکتریکی هم از نرم افزار معروف AutoCad استفاده می کنند. گرچه نرم افزارهای مختلفی وجود دارند اما در حال حاضر این نرم افزار بیشترین استفاده را در میان طراحان دارد. البته نرم افزار های دیگری که در واقع در زمینه BIM  مورد استفاده قرار می گیرند امروزه امر طراحی را علمی تر و آسان تر نموده اند. از نرم افزارهای معروف در این زمینه می توان به Revit اشاره نمود که البته هم Revit  و هم AutoCad از سوی کمپانی Autodesk ارائه شده اند. لازم به ذکر است که در نرم افزار Revit هم امر محاسبه و طراحی قابل انجام بوده و کار طراحان را سرعت و دقت بیشتری می بخشد.

در این مقاله به معرفی اصول اولبه طراحی تاسیسات مکانیکی اشاره گردید. در آینده جزئیات بیشتری این رشته تشریح خواهد شد.

 

 

با مهندس ابزار به روز باشید!